DHCP

DHCP to mechanizm, dzięki któremu komputer, telefon czy telewizor podłączony do sieci może automatycznie otrzymać adres IP i inne potrzebne ustawienia. Bez DHCP część parametrów sieciowych trzeba byłoby wpisywać ręcznie na każdym urządzeniu. W domowej sieci rolę serwera DHCP najczęściej pełni router, który przydziela adresy kolejnym urządzeniom i pilnuje, żeby nie korzystały z tego samego numeru IP. Dla użytkownika wszystko dzieje się zazwyczaj w tle - łączymy się z Wi-Fi i po chwili mamy dostęp do sieci.

Co to jest DHCP?

DHCP to skrót od Dynamic Host Configuration Protocol. Po polsku można go opisać jako protokół automatycznej konfiguracji urządzeń w sieci.

Najprościej: DHCP odpowiada za to, żeby urządzenie po podłączeniu do sieci dostało informacje potrzebne do komunikacji. Jedną z nich jest adres IP.

Wyobraźmy sobie domowy router i cztery urządzenia:

laptop
telefon
telewizor
drukarka

Każde z nich potrzebuje własnego adresu IP w sieci lokalnej. Router może przydzielić je na przykład tak:

192.168.1.10 - laptop
192.168.1.11 - telefon
192.168.1.12 - telewizor
192.168.1.13 - drukarka

Użytkownik nie musi tego wpisywać ręcznie. Właśnie tym zajmuje się DHCP.

Jak działa DHCP?

Po podłączeniu urządzenia do sieci nie zna ono jeszcze swojego adresu IP. Wysyła więc zapytanie, czy w sieci znajduje się serwer DHCP.

W domowych warunkach odpowiedź najczęściej przychodzi z routera. Router proponuje urządzeniu wolny adres IP, a po krótkiej wymianie komunikatów urządzenie zaczyna z niego korzystać.

W klasycznym opisie procesu pojawiają się cztery etapy:

  1. DHCP Discover - urządzenie szuka serwera DHCP.
  2. DHCP Offer - serwer proponuje konfigurację, w tym adres IP.
  3. DHCP Request - urządzenie informuje, że chce skorzystać z otrzymanej propozycji.
  4. DHCP ACK - serwer potwierdza przydzielenie ustawień.

Często określa się ten proces skrótem DORA, utworzonym od pierwszych liter nazw Discover, Offer, Request i Acknowledgement.

Cała wymiana trwa zwykle na tyle krótko, że podczas normalnego korzystania z komputera czy telefonu praktycznie jej nie zauważamy.

Co przydziela serwer DHCP?

Adres IP jest najbardziej widocznym elementem konfiguracji, ale DHCP może przekazać urządzeniu również inne informacje.

Najczęściej są to:

  • adres IP urządzenia,
  • maska podsieci,
  • adres bramy domyślnej,
  • adres lub adresy serwerów DNS,
  • czas obowiązywania przydzielonego adresu.

Dzięki temu nowo podłączony komputer nie musi wiedzieć wcześniej praktycznie nic o danej sieci. Po chwili otrzymuje potrzebne parametry i może rozpocząć komunikację.

Czym jest dzierżawa DHCP?

Adres otrzymany z DHCP najczęściej nie jest przydzielany urządzeniu na zawsze. Obowiązuje przez określony czas nazywany dzierżawą lub po angielsku lease.

Może to być na przykład kilka godzin albo kilka dni, zależnie od ustawień serwera.

Urządzenie korzystające z sieci próbuje przed upływem tego czasu odnowić dzierżawę. W wielu przypadkach otrzymuje ten sam adres IP, dlatego użytkownik może mieć wrażenie, że adres w ogóle się nie zmienia.

Nie jest to jednak gwarantowane. Po dłuższej nieobecności urządzenia dany adres może zostać przydzielony komuś innemu.

DHCP w domowym routerze

W typowej sieci domowej serwer DHCP jest uruchomiony bezpośrednio na routerze. To router decyduje, z jakiej puli może rozdawać adresy.

Przykładowy zakres może wyglądać tak:

192.168.1.100 - 192.168.1.200

Jeżeli do sieci podłączy się nowy telefon, router może przydzielić mu na przykład:

192.168.1.104

Kolejne urządzenie może dostać:

192.168.1.105

Nie oznacza to jednak, że adresy zawsze będą przydzielane idealnie po kolei. Router bierze pod uwagę swoją tabelę dzierżaw i to, które adresy są aktualnie dostępne.

W panelu routera często można też sprawdzić listę urządzeń, ich adresy IP, adresy MAC oraz czas obowiązywania dzierżawy.

DHCP a statyczny adres IP

DHCP jest wygodny, ponieważ automatyzuje konfigurację. Są jednak urządzenia, dla których zależy nam na niezmiennym adresie.

Dobrym przykładem może być drukarka sieciowa, serwer NAS albo urządzenie, do którego regularnie łączymy się z innych komputerów.

Możemy wtedy zastosować adres statyczny albo rezerwację DHCP.

Rozwiązanie Jak działa?
DHCP Serwer automatycznie przydziela dostępny adres.
Statyczny IP Adres ustawiamy ręcznie na urządzeniu.
Rezerwacja DHCP Router automatycznie przydziela konkretnemu urządzeniu wcześniej ustalony adres.

W domowych sieciach rezerwacja DHCP jest często wygodniejsza od ręcznego wpisywania parametrów. Urządzenie nadal pobiera konfigurację automatycznie, ale router stara się zawsze przydzielać mu ten sam adres.

Błąd DHCP - jak naprawić?

Problem z DHCP zazwyczaj zauważamy dopiero wtedy, gdy Internet przestaje działać. Komputer łączy się z Wi-Fi albo widzi podłączony kabel sieciowy, ale nie otrzymuje prawidłowej konfiguracji z routera.

Zanim zaczniemy zmieniać ustawienia Windows, dobrze sprawdzić jedną prostą rzecz: czy Internet działa na innym urządzeniu podłączonym do tego samego routera?

Jeżeli nie działa również na telefonie czy drugim komputerze, problem może leżeć po stronie routera albo samego połączenia z Internetem. Gdy inne urządzenia działają normalnie, warto skupić się na komputerze, na którym pojawił się problem.

1. Uruchom ponownie router i komputer

To banalna rada, ale przy problemach z DHCP rzeczywiście potrafi pomóc. Router przechowuje informacje o przydzielonych adresach, a komputer pamięta swoją aktualną konfigurację sieciową.

Wyłącz router na chwilę z zasilania, uruchom go ponownie i poczekaj, aż zestawi połączenie. Następnie uruchom ponownie komputer i sprawdź, czy otrzymał adres IP.

2. Sprawdź, jaki adres IP dostał komputer

W Windows otwórz Wiersz polecenia i wpisz:

ipconfig

Poszukaj używanej karty sieciowej. W typowej sieci domowej adres może wyglądać na przykład tak:

192.168.1.105

albo:

192.168.0.24

Jeżeli natomiast widzisz adres rozpoczynający się od:

169.254...

to w typowej domowej sieci jest to mocna wskazówka, że komputer nie otrzymał konfiguracji z serwera DHCP. Windows może wtedy sam nadać sobie adres z zakresu APIPA, aby umożliwić ograniczoną komunikację lokalną.

3. Poproś DHCP o nowy adres

Można zwolnić obecną konfigurację i poprosić serwer DHCP o jej ponowne przydzielenie.

Otwórz Wiersz polecenia i wykonaj:

ipconfig /release

Następnie:

ipconfig /renew

Pierwsze polecenie zwalnia aktualną konfigurację DHCP, a drugie próbuje uzyskać nową. Jeżeli wszystko działa prawidłowo, komputer powinien otrzymać adres z puli skonfigurowanej w routerze.

Po wykonaniu operacji można jeszcze raz wpisać:

ipconfig

i sprawdzić przydzielony adres.

4. Sprawdź, czy adres IP jest pobierany automatycznie

Problem może pojawić się również wtedy, gdy ktoś wcześniej ręcznie ustawił parametry IPv4, a komputer został później podłączony do innej sieci.

W ustawieniach właściwości protokołu IPv4 dla używanej karty sieciowej sprawdź, czy zaznaczone są opcje:

  • Uzyskaj adres IP automatycznie,
  • Uzyskaj adres serwera DNS automatycznie - jeśli nie chcesz korzystać z ręcznie ustawionego DNS.

Jeżeli komputer ma korzystać z DHCP, adres IP nie powinien być wpisany ręcznie bez konkretnego powodu.

5. Wyłącz i włącz kartę sieciową

Czasami pomaga ponowne uruchomienie samego interfejsu sieciowego. Można wyłączyć kartę Wi-Fi lub Ethernet w ustawieniach połączeń sieciowych, odczekać kilka sekund i ponownie ją włączyć.

W przypadku Wi-Fi warto także rozłączyć się z siecią i połączyć ponownie.

6. Zresetuj stos sieciowy Windows

Jeżeli odnowienie adresu niczego nie zmieniło, można zresetować część konfiguracji sieciowej Windows. Uruchom Wiersz polecenia jako administrator i wykonaj:

netsh winsock reset
netsh int ip reset
ipconfig /flushdns

Po wykonaniu poleceń uruchom komputer ponownie.

Nie jest to pierwszy krok, od którego warto zaczynać. Reset ma większy sens dopiero wtedy, gdy zwykłe ponowne połączenie i ipconfig /renew nie pomogły.

7. Sprawdź DHCP w routerze

Jeśli problem występuje na kilku urządzeniach jednocześnie, zajrzyj do panelu administracyjnego routera. Serwer DHCP powinien być włączony, a pula dostępnych adresów nie może być zbyt mała.

Przykładowo router może rozdawać adresy:

192.168.1.100 - 192.168.1.200

Jeżeli zakres został ograniczony do kilku adresów i wszystkie są już zajęte, kolejne urządzenie może mieć problem z otrzymaniem konfiguracji.

W zwykłej domowej sieci powinien działać jeden serwer DHCP. Dwa urządzenia rozdające niezależnie adresy mogą prowadzić do trudnych do przewidzenia problemów z konfiguracją.

8. Sterownik karty sieciowej zostaw na później

Przeinstalowanie sterownika jest często podawane jako jedna z pierwszych porad, ale nie zawsze ma to sens. Jeżeli karta poprawnie wykrywa sieć i problem pojawił się nagle, lepiej zacząć od routera, odnowienia DHCP i ustawień IPv4.

Sterownik warto sprawdzić wtedy, gdy karta sieciowa znika z systemu, przestaje poprawnie działać, problem rozpoczął się po aktualizacji albo wcześniejsze sposoby niczego nie zmieniły.

W praktyce kolejność diagnostyki może więc wyglądać tak:

  1. Sprawdź Internet na innym urządzeniu.
  2. Uruchom ponownie router i komputer.
  3. Sprawdź adres poleceniem ipconfig.
  4. Wykonaj ipconfig /release i ipconfig /renew.
  5. Sprawdź automatyczne pobieranie adresu IPv4.
  6. Uruchom ponownie kartę sieciową.
  7. W razie potrzeby zresetuj stos sieciowy.
  8. Sprawdź ustawienia DHCP w routerze.

Taka kolejność pozwala zacząć od rzeczy najprostszych i nie zmieniać od razu pół konfiguracji komputera. Przy problemach z siecią ma to znaczenie, bo kilka wykonanych naraz zmian potrafi później utrudnić ustalenie, co właściwie było przyczyną.

DHCP a DNS - jaka jest różnica?

DHCP i DNS często pojawiają się obok siebie w ustawieniach sieciowych, ale pełnią zupełnie inne zadania.

DHCP dostarcza urządzeniu konfigurację sieciową. Może przekazać między innymi adres IP, bramę oraz informację o tym, z jakiego DNS ma korzystać.

DNS zajmuje się natomiast tłumaczeniem nazw domen na adresy IP. Dzięki niemu możemy wpisać nazwę strony internetowej zamiast numeru serwera.

Można więc powiedzieć, że DHCP pomaga urządzeniu poprawnie wejść do sieci, a DNS pomaga później odnajdywać w niej usługi i serwery po nazwach.

FAQ - DHCP

Co oznacza skrót DHCP?
DHCP oznacza Dynamic Host Configuration Protocol. Jest to protokół używany do automatycznego przekazywania urządzeniom ustawień sieciowych, między innymi adresu IP.
Do czego służy DHCP?
DHCP pozwala automatycznie konfigurować urządzenia podłączane do sieci. Dzięki niemu nie trzeba ręcznie wpisywać adresu IP, maski podsieci, bramy czy adresów DNS.
Jak naprawić błąd DHCP w Windows?
Najpierw sprawdź, czy Internet działa na innych urządzeniach. Następnie uruchom ponownie router i komputer, sprawdź adres poleceniem ipconfig oraz wykonaj ipconfig /release i ipconfig /renew. Jeśli problem pozostaje, sprawdź automatyczne pobieranie adresu IPv4 i ustawienia DHCP w routerze.
Co oznacza adres 169.254?
W typowej sieci domowej adres rozpoczynający się od 169.254 często oznacza, że komputer nie otrzymał adresu z DHCP i nadał sobie automatyczny adres APIPA. W takiej sytuacji warto sprawdzić połączenie z routerem oraz działanie serwera DHCP.
Co zrobić, gdy DHCP nie przydziela adresu IP?
Sprawdź połączenie z routerem, wykonaj ponowne pobranie adresu za pomocą ipconfig /renew, upewnij się, że IPv4 jest ustawiony na automatyczne pobieranie adresu, a następnie sprawdź, czy DHCP jest włączone w routerze.
Czy DHCP zmienia adres IP?
Może go zmienić. Adres jest zwykle przydzielany na określony czas, dlatego urządzenie nie ma gwarancji, że zawsze otrzyma ten sam numer. W praktyce router często ponownie przydziela poprzednio używany adres.
Jaka jest różnica między DHCP a statycznym IP?
Przy DHCP konfiguracja jest przydzielana automatycznie przez serwer. Przy statycznym IP adres jest ustawiony ręcznie i pozostaje taki sam, dopóki użytkownik go nie zmieni.
Czy DHCP działa tylko przez Wi-Fi?
Nie. DHCP działa zarówno w sieciach bezprzewodowych, jak i przewodowych. Komputer podłączony do routera kablem Ethernet również może automatycznie otrzymać adres IP.